Geologia

Bieszczady są częścią młodych gór fałdowych nazywanych Alpidami. Powstały one w miejscu rozległego oceanu Tetydy. Około 28 milionów lat, morze cofnęło się na północ, a wskutek ruchów górotwórczych osady fliszowe zostały wypiętrzone i pofałdowane.Nakładające się na siebie fałdy utworzyły płaszczowiny. Na terenie Bieszczad jest to płaszczowina dukielska i śląska. Na obszarze wyniesionym rozpoczęły się procesy wietrzenia, erozji i osuszania mas skalnych. W ciągu ostatnich 500 tyś lat obszar Polski pokryty był lodowcem. Pomimo, że w Bieszczady on nie dotarł, to klimat uległ gwałtownym zmianom. W skutek promieniowania słonecznego i niskich temperatur nastąpiło nasilenie wietrzenia mechanicznego. Wynikiem tego było powstanie na stokach gór, grzechotów skalnych. Bardzo interesujące są również osuwisko powstające współcześnie. Przyczyną ich tworzenia jest działalność erozyjna rzek, oraz osuwanie się mas ziemi po śliskim podłożu łupkowym. W Bieszczadach występują też surowce mineralne, z których najcenniejszym jest ropa naftowa. Najstarsze ślady pobytu człowieka w bezpośrednim sąsiedztwie Bieszczad, pochodzą z około IV wieku p.n.e. świadczą o tym znaleziska tj.: moneta rzymska, czy nóż krzemienny. Do XIV wieku Bieszczady leżały na pograniczu Rusi Halickiej i Węgier. Za czasów królowej Jadwigi rozpoczął się okres planowej akcji kolonizacyjnej. Bezludne dotychczas tereny zaczęto nadawać wielkim rodom magnackim, kościołowi lub rycerstwu. W końcu XIV wieku osiedliła się tu rodzina Kmitów, którzy rozpoczęli intensywną kolonizację doliny Sanu. Posiadali oni około 60 wsi między innymi Rajskie, Solinę, Stuposiany, Ustrzycki Górne i Wołowate. Bieszczadzkie wsie zakładane były na surowym korzeniu, czyli na terenach leśnych. Ponieważ zakładanie wsi nie było łatwym zajęciem, dlatego osadnikom przysługiwał 24-letni okres zwolnienia od wszelkich świadczeń zarówno na rzecz właściciela wsi jak i na rzecz państwa. Wszystko to spowodowało, że chętnych do osiedlania się w górach nie brakowało. Ważną rolę odegrały plemiona Wołochów, którzy przywędrowali ze swoimi stadami z Rumunii. Wnieśli oni kulturę, religię i znajomość uprawy roli w życie mieszkańców wsi.